Evliya Çelebi Hayatı, Eserleri, Seyahatnamesi

26 Eyl 2007 · Kategori: Biyografi 

Evliya Çelebi (1611, kütahya – 1682 ?, Mısır), Türk gezgin ve yazar. Asıl adı Mehmet’tir.

Hayatı

Pirinç levhalar üzerine oyma işleyen bir sanatçı olan Derviş Mehmet Zili‘nin oğlu olarak dünyaya geldi. Ayasofya hafızı, sonra IV. Murat’ın muhasebe ve sohbetçisi ve nihayet sipahi olan Mehmet, seyahat hevesine kapılarak bir seyyah-ı alem olmuştur. 1672 yılına kadar pekçok yerlere seyahat etmiş olan Evliya Çelebi’nin ölüm tarihi 1678’den sonradır.

Kanunî‘nin Zigetvar Seferinde, önemli hizmetleri olan babasının, çevresindeki kişilerin serüvenlerini hikaye ettikleri aile sohbetlerinde bulunan Evliya Çelebi, dünyayı gezip görme merak ve isteği duydu. 20 yaşındayken İstanbul içinde gezerek gördüklerini kaleme aldı.

Enderûn’a girerek burada dört yıl yetişti ve sipahi oldu. Sultan Dördüncü Murad’ın Revan Seferinden sonra saraya girdi. Sadrazam Melek Ahmet Paşa Evliya Çelebi’nin dayısıdır.

Ancak kısa bir süre sonra saraydan ayrılarak ilk seyahati olan Bursa yolculuğuna çıktı.

Ardından İzmit, Trabzon ve Girit yolculuklarına çıkan Evliya Çelebi, 50 yıl boyunca Avusturya, Hicaz, Mısır, Sudan, Habeşistan, Dağıstan gibi ülkeleri dolaştı.60 yaşlarına gelince son görevini yapmak için Hacca gitti.En son gezisi ise Mısır’dır.

Seyahatname

Bu gezilerinde önemli mektuplar götürmek ya da savaşa katılmak gibi çeşitli hizmetlerde bulundu. Gördüklerini ve gözlemlerini Seyahatname eserinde tarih ve yer belirterek yazdı. Gerçekçi bir gözle izlenen olaylar, yalın ve duru, zaman zaman da fantastik bir anlatım içinde, halkın anlayacağı şekilde yazılmış, yine halkın anlayacağı deyimler çokça kullanılmıştır.

Seyahatname’den Seçmeler
Evliya Çelebi


Evliya Çelebi, Seyahatnâme’sinde gezip gördüğü yerleri kendi üslûbu ile anlatmaktadır. Olaylara çoğu defa alaycı bir tavırla yaklaşan Evliya Çelebi, bazen naklettiği olayları renklendirmek amacıyla uydurma haberler ve olaylar da ortaya atmış, okuyucunun ilgisini çekmek için aklın alamayacağı garip olaylara da yer vermiştir.

17. yy.da yaşayan Evliya Çelebi 10 ciltlik Seyahatnamesinde dolaştığı yerlerde gördüklerini duyduklarını anlatmıştır. Eserde Anadolu’nun yanı sıra Kuzey Afrika, İran, Kafkaslar, Orta ve Kuzey Avrupa’dan da bahsedilir. 1630’da başlayan seyahati ölene kadar devam eder. Göreve yeni atanan padişahların kafileleriyle gezip, gördüğü yerleri anlatmıştır. Eserin üç yazması bulunmaktadır. Evliya Çelebi sadece gördüklerini değil değişik kaynaklardan edindiği bilgileri ve söylentileri de hikâye tekniğiyle dile getirir. Seyahatname yüzlerce hikâyeden oluşan bir antoloji gibidir. Yazar eserinde çağının konuşma dilini kullanır. Eserde sade abartılı ve konuşur gibi yazılan bir dil vardır. Eser yazıldığı dönemde fazla ilgi görmemiştir.

Seyahat müjdesi

Anlattığına göre, 1630 yılında (10 Muharrem 1040-19 Ağustos 1630) gördüğü bir rüyada; İslam peygamberi Hz.Muhammed’in elini öperken heyecanlanarak “Şefaat yâ Resulallah” diyeceğine “Seyahat yâ Resulallah” diyen Evliya Çelebi’ye peygamber tarafından seyahat müjdelenmiş ve bu rüya üzerine elli yıl sürecek seyahatlerine başlamıştır. Rüyada kendisini gördüğü cami (Ahi Çelebi Camii) Yemişiskelesi’ndedir. Bugünkü Galata Köprüsü’nün Eminönü ayağında sol taraftadır. Bu cami 2005 yılında restore edilmiştir.

kaynak: vikipedi


Yazının Devamını Oku »


Yorumlar

23 Yorum to “Evliya Çelebi Hayatı, Eserleri, Seyahatnamesi”

  1. tuba on 19 Eki 2007 16:08

    bu kitap çok güzeldi herkese tavsiye ederim
    eğer kitabım yok okuyamam derseniz bu sayfadan yaralana bilirsiniz arkadaşlar

  2. saliha on 29 Eki 2007 14:18

    ama ne zaman doğduğu yok galiba :)
    bu kitapıda çok merak ediyorummmmmmmmmmmmm

  3. sevda on 31 Eki 2007 19:18

    evliya çelebinin kitaplarını okudum mesala evliya çelebi siyah lalenin peşinde herkeze tavsiye ederim

  4. mustafa on 20 Kas 2007 22:49

    kitap güzel bir kitap okuyucunun ilgisini ceken bi kitap tavsiye ederim

  5. ceyda on 20 Oca 2008 14:29

    Arkadaşlar evliya çelebi gerçekten ünlü bir adam olmaya değmiş yani bana göre zatende olmuş gerçekten bir sürü yerler gezmiş ben evliya çelebiyi kutlarım

  6. AYSILA on 21 Oca 2008 17:53

    evliya çelebi tanınmış ünlü bir adamdır.Bu konuda bu ste çok güzel bilgiler vermişler.evliya çelebinin gerçekten çok güzel hikayeleri vardır bunları kırtasiyelerde ve internetlerde bulabiliriz…

  7. esra on 11 Şub 2008 18:59

    daha okumadım sayfasında belli çook güzel

  8. elif yıldız on 24 Şub 2008 17:34

    böyle bir site yapmanız gerçekten güzel burada bu yazdıklarınızı okumaktan zevk duydum böyle bir site yaptığınız için size tüm arkadaşlarım adına çok çok tşk ediyorum

  9. elif yıldız on 24 Şub 2008 17:36

    ne zaman doğduğuda en yukarıda yazılı 1611 kütahya 1682 mısır

  10. damla on 26 Şub 2008 18:51

    evliya çelebi çok güzel bir insan

  11. ümitelter on 15 Nis 2008 21:46

    BUNU YAPAN ARKADŞA ÇOK TEŞ. EDİYORUM

  12. CEREN on 16 Nis 2008 14:42

    ÇOOK GÜZEL Bİ SİTE BİLGİYE DAYALI

  13. FIRTINA on 01 May 2008 14:42

    BENCE ÇOK GÜZEL BİR KİTAP HERKESİN OKUMASI GEREKİR EVLİYA ÇELEBİ ZATEN ÜNLÜ BİR EFSANE ZATEN SEYAHATNAMESİYLE MEŞHUR OLMUŞTUR.. BU SİTE İÇİN HERKESE TŞK EDERİM…

  14. yahya on 08 Eki 2008 19:40

    cok güzel açıklama yapılmış ve insan okudugundan çok iyi anlıyor teşekkürler

  15. fb on 13 Eki 2008 20:10

    çok güzel açıklamalı yazılmış

  16. deli fişek on 14 Eki 2008 14:57

    çoooooooooooooooooooooooook güzel bi sayfa evliya çelebiyi çok seviyorum ve ona böyle bir seyehatname yazdığı için teşekkür ediyorum

  17. seval on 14 Eki 2008 15:59

    çok güzel kitabı var herkese tavsiye ederim

  18. cemre on 20 Eki 2008 12:33

    bence çok güzel bir kitap herkes okusun

  19. RABİA on 20 Eki 2008 18:59

    EVLİYA ÇELEBİ TÜRKİYE İÇİN ÇOK ÖNEMLİ OLMALI DAHA FAZLASINA DEĞERR

  20. maraz ali on 12 May 2010 17:31

    harika mutlaka inceleğin

  21. maraz ali on 12 May 2010 17:31

    harika mutlaka okuyun

  22. aygül on 13 May 2010 16:21

    evliya çelebi türkkiye için önemli

  23. yagmurr on 13 Oca 2011 13:29

    aynen coq güzel bir kitap herkese tavsiye ederim

Yorum yapın.