GILGAMIŞ DESTANI

06 Kas 2007 · Kategori: Ders Notları 

Ölümsüzlüğü arayan bir kralın öyküsüdür. Destana konu olan kral Gılgamış İÖ 3000 yıllarının ilk yarısında Mezopotamya’daki Uruk kentinde hüküm sürmüştür. Ölümsüzlüğün ve bilginin peşindeki insanı yücelterek anlatan Gılgamış Destanı, günümüze kalabilmiş, bilinen en eski destandır.
Gılgamış Destanı, Akat ve Sümer dillerinde yazılmış tabletlerden derlenmiştir. Bunlardan günümüze 12 tablet kalabilmiştir. Ama bu tabletler eksik olduğu için destan metninin bütünü elde edilememiştir. 1855’te Ninova’da yapılan kazılarda, Asur Kralı Asurbanipal’in bulunan bu tabletlere daha sonra Türk-İran sınırında ve Irak’taki Nippur kenti kazılarında bulunan tabletler eklenmiştir. Ayrıca Türkiye’de Sultan Tepe ve Boğazköy’de yapılan kazılarda da destanını bazı bulunmuşsa da henüz tümü gün ışığına çıkarılmamıştır.
Bu tabletlerdeki metne göre destan, Gılgamış’ın özelliklerini övgüyle anlatarak başlar. Yarı insan, yarı tanrı olan Gılgamış karada ve denizde olan biten her şeyi bilen başarılı bir yapı ustası ve yenilmez bir savaşçıdır. Destanının, öbür bölümlerinde Gılgamış’ın başından geçen serüvenler anlatılır. İlk serüven Gılgamış ile Gök tanrısı Anu arasında geçer.

Halkına acımasız davrandığı için Gılgamış’a öfkelenen Anu, onu öldürmek için vahşi bir hayvan olan Enkidu’yu üzerine salar. Enkidu ile Gılgamış arasındaki savaşta Gılgamış üstün gelir. Daha sonra Enkidu Gılgamış’ın en yakın dostu ve yardımcısı olur. Bunun ardından gelen serüven Gılgamış ile aşk tanrıçası İştar arasında yaşanır. İştar Gılgamış’a evlenme önerisinde bulunur. Gılgamış bunu red eder. Onuru kırılan İştar Gılgamış’ı öldürmek için yeryüzüne bir boğa gönderir. Gılgamış, Enkidu’nun da yardımıyla boğayı öldürür. Enkidu rüyasında, boğayı öldürdüğü için tanrılar tarafından ölüme mahkum edildiğini görür. Destanın bundan sonraki bölümüyle ilgili tabletler bulunamamıştır. Ama, destanın devamının yer aldığı Gılgamış’ın Enkidu için yaktığı ağıtı, düzenlediği görkemli cenaze törenini, sonunda Enkidu’nun ölüler dünyasına göçtüğünü anlatan tabletler bulunabilmiştir. Destanda Enkidu’nun ölümünü Tufan öyküsü izler. Tufan, yeryüzünün sularla dolup taşmasının öyküsüdür. Gılgamış destanında Tufan’ı tanrıça İştar ve Bel’in başlattığı anlatılır. Gılgamış, Tufan’dan kurtularak sağ kaldığını öğrendiği Utnapiştim’i bulmak üzere yola çıkar. Utnapiştim ölümsüzlüğün sırrını bilen bir bilgedir. Utnapiştim’i bulan Gılgamış, onun verdiği ölümsüzlük otuyla gençliğine yeniden dönecek ve ölümsüzlüğe kavuşacaktır. Ama, destanının insanlar için en üzücü bölümü burada başlar. Çünkü Gılgamış ölümsüzlük otunu yemeye fırsat bulamadan onu bir yılana kaptırır ve Uruk’a eli boş döner. Bazı kaynaklar, Gılgamış’ın ölümsüzlük otunu halkıyla birlikte yemek istediğini belirtir. Destan Gılgamış’ın ölüm karşısında acı yenilgisiyle biter.


Yazının Devamını Oku »


Yorumlar

14 Yorum to “GILGAMIŞ DESTANI”

  1. usta on 18 Kas 2007 19:15

    valla çok ilginç ve ilgi çekici bi destan keşke bulunamayan bölümlerde olsaydı bir bütün halinde daha güzel olacaktı
    halinde daha güzel olacaktı yinede çk gzl olduguna inanıyorum

  2. şevhat on 08 Şub 2008 10:46

    Yaa okudugum en güsel kitaptı:)
    ilk defa bu kadar zevkle okuduum:)
    5 er 5 er okuodum snlara dogru bitmesin diye:)

  3. vildan on 07 Kas 2008 21:11

    Edebiyat hocamız 2.sınawımızda gılgamış destanından soru sorucakmış inşallah sıkılmadan okuyabilicem akıcı bi kitaptır.Nasıl bi soru qelebilir kii bu kitaptan?

  4. maviş on 24 Kas 2008 20:25

    gerçektende çok ilginç ya.

  5. ens on 26 Kas 2008 17:20

    okudugun en iyi kitaplardan biri gılgamış dil a.n.t yazılısında bu konu çıkacak arkadaşlarıma başarılar…..

  6. m.fatih on 27 Kas 2008 15:28

    güzel bir desttan ben hayatımda ilk defa bir destan okuyorum çok ilginç vede güzel

  7. m.fatih beyazkuş on 27 Kas 2008 15:32

    kral halkına çok kötü davranıyor .Enkidu adlı hayvan da ilgiç.Yani bu destanla tarih yazıcılıgı başlamıştır

  8. nurettin zaman on 02 Ara 2010 17:24

    mehmed uzun’un aşk gibi aydınlık ölüm gibi karanlık kitabında bu gılgamış destanı farklı türde anlatılıyor.

  9. kus on 12 Ara 2010 13:11

    bence bu site harika aradığım herşeyi buldum ve ayrıca destanı çok güzel anlatılmış ben çok sevdim

  10. rabia on 12 Oca 2011 18:38

    ben bu siteyi çok ama çok beyendim bütün çocukların bu siteye girip buradan sosyal sınıflarına çalışmasını tercih ederimm bu sitede hem eğlenebilir hem hem de rahatlıkla çalışabilirsiiz ben çok ama çok beyendimmm

  11. mertcan on 24 Ara 2011 12:47

    ben tarihi çok seviyorum 6.sınıf öğrencisiyim tarihe bir merakım var sosyalim yani tarihim çok iyi tarih demek bir macera demek bende macera kitaplarını sevdiğim için her halde oradan geliyor tarihi herkes sevsin ve son bir şey daha buraya sosyal çalışa kitabımı yaparken soru çıktı ve oradan merak ettim iyikide okumuşum iyikide tarihi seviyorum:D

  12. okan on 19 Oca 2012 21:21

    ben tarihi çok seviyorum 6.sınıf öğrencisiyim tarihe bir merakım var sosyalim yani tarihim çok iyi tarih demek bir macera demek bende macera kitaplarını sevdiğim için her halde oradan geliyor tarihi herkes sevsin ve son bir şey daha buraya sosyal çalışa kitabımı yaparken soru çıktı ve oradan merak ettim iyikide okumuşum iyikide tarihi seviyorum:D
    ben bu siteyi çok ama çok beyendim bütün çocukların bu smehmed uzun’un aşk gibi aydınlık ölüm gibi karanlık kitabında bu gılgamış destanı farklı türde anlatılıyor.
    iteye girip buradan sosyal sınıflarına çalışmasını tercih ederimm bu sitede hem eğlenebilir hem hem de rahatlıkla çalışabilirsiiz ben çok ama çok beyendimmm
    Yaa okudugum en güsel kitaptı:)
    ilk defa bu kadar zevkle okuduum:)
    5 er 5 er okuodum snlara dogru bitmesin diye

  13. EBRAR on 03 Ara 2012 19:12

    Gerçekten çok ilginç bir destan bitmemesi için çokk uğraştım ama malesef olmadı . Zevkle heyecanla merakla okudum tavsiye ederim okumayanlara …

  14. EBRAR on 03 Ara 2012 19:15

    Bu destanı okumama sebep olan kişi sosyal bilgiler öğretmenim … Bu destanı performans ödevi olarak araştırdım . Cuma günü arkadaşlarıma da anlatacağım eminim hepsinin hoşuna gider .

Yorum yapın.