Türk Manilerinden Seçmeler

25 Eki 2007 · Kategori: 100 Temel Eser (İlköğretim) 

Türk Manilerinden seçmeler
Serdar Tümüklü

Mâni, başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bendden meydana gelir. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır. Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxadır. Aaaxa düzeninde maniler de var. İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir. Maniler çok çeşitlidir. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani’dir.

* Düz Mani : Yedişer heceli dört dizeden oluşur. Kafiyeleri çokluk cinassızdır.
* Kesik mani : Birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük grubu olan maniler. Bu kesik dize sadece kafiyeyi hazırlar. Eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk dizeleri “aman aman” ünlemi ile doldurulan manilerse bunlara İstanbul manileri denir.
* Cinaslı mani : Kesik manilerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mani denir.
* Yedekli mani : Düz maninin sonuna aynı kafiyede iki dize daha eklenerek söylenen maniler. Cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci dizeleri anlamlıdır. Yedekli maniye artık mani de denir.
* Deyiş : İki kişinin karşılıklı söylediği manilerdir. Soru yanıt şeklinde düzenlenir. Bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır.

Bazı mani örnekleri:

Bağ olur bosdan olur
Güzeller yaman olur
Ben derdimi annadsam
Bir uzun desdan olur.

Kapelesi ketenden
Yârim indi trenden
Boynuna sarılayım
Gülünü incelmeden

Allah muradını verdi bugün,
Anasını kızsız koyan
Evlerini ıssız koyan,
Testisini susuz koyan.

Kasabın satırı var
Yanında yatırı var
Ben kasap olmazdım ya
Paranın hatırı var

Evleri yapan usta
Yeniden yıksın yapsın
Pencere bırakmamış
Delikanlılar baksın

Bizim evin önünde
Ayvalar şişman olur
İlk yârini almayan
Sonunda pişman olur


Yazının Devamını Oku »


Yorumlar

16 Yorum to “Türk Manilerinden Seçmeler”

  1. damla on 30 Eki 2007 20:00

    çok güzel olmuş bütün ktapların yazarların ve kitapların özetleride olsa daha hoş ve güzel olur diye düşünüyorum

  2. seda on 19 Kas 2007 15:58

    Gerçekten çok işime yaradı saolun çok teşekkur ederim!!

  3. sefa on 06 Mar 2008 08:15

    kültürümüzü yitirmekteyiz.neler yapabiliriz

  4. sefa on 06 Mar 2008 08:17

    kültürümügüzel bir site eameği geçen herkese teşekkürler

  5. gamze on 30 Nis 2008 16:23

    benimde işime yaradı cokkk sağolun

  6. eda on 02 Eki 2008 17:39

    güzel

  7. TUĞÇE on 07 Eki 2008 18:55

    çok teşekkürler bu site performans ödevime çok yaradı ve çok güzel bi kaç eksiği var ama onlarda önemli değil

  8. selo on 15 Eki 2008 19:08

    çok terbik ediyorum benimde tuğçe gibiperforman s ödevime yaradı

  9. cansu on 18 Eki 2008 16:20

    çok teşekkürler

  10. SaMeT on 20 Eki 2008 14:52

    bence de süper çok tebrik ediyorum benimde ödevime yaradı TÜRK kültürünün önemini vurguladığın için çok teşekkür ederim.

  11. elif on 21 Eki 2008 15:34

    bu siteyi çok sewdim yapandan allah razı olsun

  12. münteha on 22 Eki 2008 18:12

    ya wallla ilkkez zorlanmadan bşiyleri buldum thankyou

  13. kaan on 29 Eyl 2010 17:21

    gercekten odev konum buydu 100 aldım cok saolun

  14. marise on 24 Kas 2010 20:05

    çok güzel bir site ödevimede yardımcı oldu emegi geçen herkese teşekkür ediyoruz bu siteyi yapandan yada yaptıran dan allah razı olsun herkese tafsiye ederim:)

  15. Denız on 30 Ara 2010 22:04

    cok tesekkurler performans odevıme cok yaradı emegınıze saglık

  16. ceren on 19 Ara 2011 19:44

    çok teşekkürler ödevimi yaptım ve 100 aldım

Yorum yapın.